یکی از شایعترین روشها برای انتقال سرمایه یا وجوه نقد خارج از کشور استفاده از بانکها و مؤسسات مالی است که دارای فعالیت بین المللی میباشند.
برای بازگرداندن پول نامشروعی که داترای پوشش مشروع است به کشور، رایجترین روشی که مورد استفاده پولشویان قرار میگیرد اخذ وامهای صوری است. به عنوان مثال یک جنایکتکار آمریکایی که از طریق ارتکاب اعمال مجرمانه ۰۰۰/۵۰۰ دلار به دست آورده است آن را با خارج کردن از کشور، به حساب بانکیاش در لوکزامبورگ واریز می کند. برای بازگرداندن پول به کشور مبدأ، مبلغ ۰۰۰/۰۰۰/۱ دلار در رستورانها سرمایه گذاری میکنند. برای پرداخت این مبلغ ۰۰۰/۵۰ دلار از پول پاک حاصل از منابع مشروعی را که در اختیار دارد پرداخت می کند. آنگاه ۰۰۰/۴۵۰ دلار از یک بانک محلی آمریکایی وام میگیرد و بقیه پول مورد نیاز خود را که ۰۰۰/۵۰۰ میباشد، از بانک خود در لوکزامبورگ وام میگیرد. ۰۰۰/۵۰۰ دلار اخیر یک وام صوری است که در واقعی برداشت پول از حساب خودش است. در این روش پول حاصل از ارتکاب اعمال مجرمانه با پوشش قانونی وام به کشور بر میگردد.[۳۴]۲
در روش دیگری که معمولاً در برزیل برای انتقال وجوه به منظور پولشویی مورد استفاده قرار میگیرد، فرایند پولشویی به شکل زیر انجام میگیرد:
الف) یک بانک نیویورکی یا بانک دیگر، اقدام به گشایش اعتبار برای یک گروه خریدار طلا با چکهای دلاری می کند.
ب) واسطه آمریکایی شخصاً چک دلاری در اختیار فروشنده تحویل سائوپولویی قرار میدهد که این شخص نیز به نوبه خود با چک اقدام به خرید طلا از فروشندگان آن می کند. سپس چک دلاری برای وصول به نیویورک میفرستند.
ج) تحویل دهنده طلا آن را به یکی از شهرهای هم مرز برزیل با اروگوئه ارسال میدارد که از آن پس طلا به صورت قاچاق در می آید.
د) طلا تحویل یکی از بانکهای اروگوئه میگردد.
شرکت معامله شد. بدین ترتیب که یکی از شرکتها وضعیت دراز مدتی اتخاذ نمود، در حالی که دومی در موقعیت مساوی و کوتاه مدت مغایر با اولی قرار گرفت. سود حاصل شده از یک شرکت، زیان دیگری را به حال موازنه در آورد و ضرر قرار داد زیانآور با پرداخت پول نامشروع جبران گردید. حال آن که ارزش قرار داد سودآور با پول مشروع پرداخت شد. این روش توسط یک وکیل دعاوی فاسد که وکالت عدهای از خدعه گران را بر عهده داشت و برای قانونی جلوه دادن معاملات مربوطه از شرکتهای به اسامی گور سنی و جرسی استفاده میکرده، اتخاذ شده بود[۳۵]۱٫
گفتار دوم) بررسی پولشویی سایبری در حقوق ایران
با بررسی قوانین ایران به این نتیجه میرسیم که تا قبل از تصویب قانون مبارزه با پولشویی، آنچنان جدی به این موضوع پرداخته نشده و تنها به صور ابتدایی پولشویی اشاره شده است. مهمترین قوانینی که تا قبل از قانون پولشویی در این زمینه وجود داشته، اول قانون نحوه اجرای اصل ۴۹ قانون اساسی است که بیش از آن که به دنبال جرم انگاری تطهیر پول باشد به دنبال استرداد اموال نامشروع به صاحبان آن ها میباشد. به موجب اصل ۴۹، دولت موظف است ثروتهای ناشی از ربا، غصب،رشوه، اختلاس، سرقت، قمار و … را گرفته و به صاحب حق رد کند [۳۶]۲٫ ماده ۱۴ قانون نحوه اجرای اصل ۴۹ نیز برای انتقال دهنده و انتقال گیرنده چنین ثروتهایی مجازات کلاهبرداری تعیین کردهاست. هر چند عدهای اعتقاد دارند که اصل ۴۹ قانون اساسی قابلیت لازم در خصوص مبارزه با جرم پولشویی را دارد لیکن، طبق اصل یاد شده وظیفه دولت صرفاً ناظر به ضبط اموال حاصل شده از مجاری غیر قانونی بوده در حالی که پولشویی، پلی است که اقتصاد رسمی و قانونی کشور را به اقتصاد غیر رسمی و غیر قانونی متصل میسازد به همین دلیل جلوجگیری از پولشویی و ورود وجوه و منابع غیر قانونی به سیستم مالی کشور مستلزم داشتن مبانی قانونی جهت شناسایی مشتریان، گزارش عملیات مشکوک و … میباشد. ماده ۶۶۲ قانون مجازات اسلامی [۳۷]۳ شکل سادهای از پولشویی را که عبارت از تحصیل، مخفی یا قبول کردن و مورد معامله قرار دادن مال مسروقه میباشد جرم و شایسته مجازات دانسته است. همچنین برای افرادی که حرفه خود را چنین کاری قرار داده اند حداکثر مجازات را پیشبینی کردهاست. اما با توجه به پیچیدهتر شدن فرایند پولشویی و به خصوص ارتباط آن با جرایم سازمان یافته لزوم تصویب یک قانون جامع احساس میشد. بدین جهت لایحه پولشویی در تاریخ ۲۷/۶/۸۱ به تصویب هیئت وزیران رسید و پس از کش و قوسهای فراوان بین
ه) تحویل گیرنده طلا از طریق تله فکس، بانک نیویورکی را از مراتب در اختیار داشتن طلا، مطلع می کند بانک اخیر به دستور تحویل گیرنده اقدام به واریز پول به صورت دلار به حساب تحویل دهنده در نیویورک می کند. پولی که متعاقباً به حساب بانکی در اروگوئه واریز می شود و بدین ترتیب طلا به طور قانونی از اروگوئه به آمریکا صادر می شود و به عنوان یک فلز اروگوئهای به خریدار واقعی یا صوری عرضه میگردد.[۳۸]۱
۲) بورس اوراق بهادار
اوراق بهادار به سبب برخورداری از ویژگیهای منحصر به فرد از بازارهایی است که توجه پولشویان را بیش از پیش به خود جلب می کند این ویژگیهای عبارتند از :
-
- بازار اوراق بهادار در کار تأمین سرمایه از پیچیدگی زیادی برخوردار است.
-
- فرهنگ سنتی نظام مالی، براین بخش از بازار حاکم نیست.
- راهی که به واسطه آن، بسیاری از معاملات مورد تعهد این بازارها انجام میگیرد دارای ماهیت بیننام و نشانی است.
دسترسی همیشگی به اوراق بهادار صرف نظر از رونق یا کسادی بازار امکان پذیری است. چنین بازارهایی برای فعالیت کارآمد نیاز به تبدیل دارایی های خود به پول دارند و توانایی بازار سازان در دسترسی به منابع عظیم در کوتاه مدت دارای اهمیت بزرگی است. لذا جریان یافتن بی قید و شرط سرمایه از نظر عاملان بازار، از بالاترین اولویت برخوردار است. توانایی تهیه مقادیر هنگفت پول نقد به همراه توایی تغییر چهره دادن این مبالغ است که باعث میگردد اوراق بهادار این چنین برای پولشویان و گروه های جرم گرای سازمان یافته جذاب جلوه کند.[۳۹]۲
دلالان سهام شرکتها ضرورتاً شناخت مستقیم و بلافصلی از مشتریان خود ندارند بلکه بیشتر این معاملات به نمایندگی وکلای دعاوی یا مشاوران مالی یا از طریق یک بانک خارجی صورت می گیرند. با این وجود اوراق بهادار باز هم می تواند به وسیله حسابهایی که به خود دلالان تعلق دارد، معامله شوند. در یکی از روشهای موفقیت آمیز، سهام واحدی که در اختیار یک پولشوقرار داشت و واسطه دو مجمع مصلحت نظام و مجلس سرانجام به تصویب رسید. که به بررسی اجمالی این قانون میپردازیم. در ماده ۲ این قانون، پولشویی این گونه تعریف شده است:
الف) تحصیل، تملک، نگهداری یا استفاده از عواید حاصل از فعالیتهای غیر قانونی با علم بر این که به طور مستقیم یا غیر مستقیم در نتیجه ارتکاب جرم به دست آمده باشد.
ب) تبدیل، مبادله یا انتقال عوایدی به منور پنهان کردن منشأ غیر قانونی آنبا علم به این که به طور مستقیم یا غیر مستقیم ناشی از ارتکاب جرم بوده یا کمک به مرتکب به نحوری که وی مشمول آثار و تبعات قانونی ارتکاب آن جرم نگردد.
“
